حدود دو ماه پیش، فرهاد جعفری در وب‌سایت‌اش مطلبی با عنوان انتخاب هادی منتشر کرد. خلاصه آن مطلب این بود: کسانی حق اعتراض به وضع موجود دارند که دامن خود را از شائبه‌ها پاک نگه ‌دارند و در این راه حتی حاضر شوند در نظام غذایی خود تغییراتی دهند. بعد هم اشاره‌ای شده‌ بود به گیاه‌خوار شدن من. فرهاد از خواننده‌هایش پرسیده بود «به‌راستی کدام‌مان «دهانش را خواهد دوخت تا ایمانش را نفروشد»؟! یا کدام‌مان «ذائقه‌اش را تغییر خواهد داد تا اصالت و نجابتش را نفروشد»؟!… چند درصدمان؟!». آن روزها در بارهء حسن نظر فرهاد چیزی ننوشتم، شاید چون فکر می‌کردم که شائبهء نان قرض‌دادن دو دوست قدیمی به هم پدید آید. اما تصمیم گرفتم زمانی که مدت مناسبی از دوران گیاه‌خواری گذشت و این تصمیم به ثبات نسبی رسید، توضیحاتی در مورد چرایی آن بدهم:

۱. ممکن است خرج خوراک یک گیاه‌خوار از یک گوشت‌خوار بالا بزند. یک گیاه‌خوار افراط‌کار و بی‌ملاحظه می‌تواند به اندازهء هم‌اخلاق گوشت‌خوارش خرج غذا داشته باشد. خلاصه که با توجه به گرانی آجیل، خکشبار و میوه، گیاه‌خواری چندان ارزان نمی‌افتد (البته دلیلی ندارد که افراد روزی نیم‌کیلو آجیل در برنامهء غذایی‌شان بگنجانند).

۲. اگر چه کم‌خرج بودن یک آدم در دنیای امروزه صفتی بس پسندیده است، اما گیاه‌خوار شدن من فقط به قصد کم‌خرج بودن مالی نبوده است. به نظرم یک گیاه‌خوار از سه نظر می‌تواند کار خود را توجیه کند:
الف. گیاه‌خوار با زمین و منابع آن مهربان‌تر است. برای تهیهء یک کیلو گوشت منابع بیشتری از زمین مصرف می‌شود تا برای تهیهء مقدار متناسبی غذای گیاهی با خواص مشابه. در نظام تهیهء گوشت آسیب‌های جدی و گوناگونی به زمین و منابع آن وارد می‌شود.
ب. گیاه‌خوار به سلامت جسم خود توجه بیشتری دارد. گرچه امپراطوری‌های تولید و توزیع گوشت و مواد پروتئینی مطالعات فراوانی تدارک می‌بینند تا به مصرف‌کنندگان بباورانند که «اگر گوشت نخورید، اوضاع سلامت‌تان به خطر می‌افتد»، اما مطالعات مستقل نشان می‌دهد که مضرات استفاده از گوشت (خصوصا نوع قرمز آن) تقریبا قطعی و جدی است.
ج. گیاه‌خوار با حیوانات مهربان‌تر است. مدارک مستند و معتبر نشان می‌دهد که حیواناتی که در مقیاس برای تغذیه آدمیزاد پرورش داده می‌شوند، رنج زیادی می‌کشند و با بی‌چارگی رفتار وحشیانه آدم‌ها را تحمل می‌کنند. هیچ گاه از یاد نمی‌برم که گوردون رمزی – آشپز بزرگ بریتانیایی که از مخالفان سرسخت گیاه‌خواری است – در یکی از برنامه‌های مستند تلویزیونی‌اش به دیدن یکی از مراکز پرورش حیوانات رفته بود و بعد از آن با چهره‌ای بسیار گرفته گفت که «با دیدن این صحنه‌ها درک می‌کنم که چرا بعضی آدم‌ها گیاه‌خوار می‌شوند». به یاد داشته باشید که هر روزی میلیون‌ها لیتر خون به زمین می‌ریزد که ما آدم‌ها شکم‌مان را پر کنیم،  وغذایی که به قیمت ریختن خون تهیه شود در حال حاضر به نظر من چندان جذاب نمی‌آید.

همان طور که می‌دانید من علاقهء خاصی به آشپزی داشتم و از علاقمندان سرسخت چلوکباب به شمار می‌آمدم، تصویر بعضی از غذاهای گوشتی‌ای که می‌پختم هنوز در این وبلاگ هست و برای اولین بار باید بگویم که یک رستوران معتبر و مشهور از من دعوت به کار کرد که به علت اصلی باور به گیاه‌خواری نپذیرفتم. اما با توجه به سه محوری که در بالا به شکل خلاصه توضیح دادم‌شان، ترجیح دادم که دست از گوشت‌خواری بکشم.

توصیه نمی‌کنم که حتما گیاه‌خوار شوید، اما به قوت توصیه می‌کنم که در مورد غذایی که به دهان می‌گذارید، فکر کنید.

۸ دیدگاه در “چرا گیاه‌خوار شدم؟”

1. مون می‌گه:

   بهمن ۱۷, ۱۳۸۷ در t ۰۰:۴۷

   واقعن چنین انتخاب با فکر و آگاهانه و پذیرفتن ش به رغم تمام علایق دیرینه به نظرم احترام بر انگیز است .
   هر چند من به پست های ذائقه ی فرهیخته ای که مبنای آن “توجه و فکر در مورد غذای مورد نیاز بدن و سلامت آن “است امید بیشتری بسته بودم اما همین پست هم بسیار عالی بود و می دانم که باید به آن قناعت کرد..

   پاسخ دادن
2. امیر می‌گه:

   بهمن ۱۷, ۱۳۸۷ در t ۱۲:۵۴

   باید از منظر دیگری نیز به گیاه خواری نیز پرداخت. کمبود آهن روی اسید فولیک ویتامین ب ۱۲ اسید امینه های اساسی چربی هایی که برای سیستم عصبی محیطی لازم هستند در گیاه خواران بارز است . کمبود سه ماده آهن و ب ۱۲ و اسید فولیک باعث کم خونی فقر آهن و عوارض نگران کننده این کم خونی می شود . بعضی تحقیقات می گوید آلزایمر و ام اس در گیاه خواران بیشتر دیده می شود . بعضی گیاه خواران برای اثبات فواید آن به سیستم قدرتمند بدن حیوانات استناد می کنند . در حالیکه سیتسم آنزیمی آن ها متفاوت است . عده ای از مخالفین گیاه خوار ی نیز به تبدیل انسان های اولیه میوه خوار گیاه خوار به انواع تکامل یافته بعدیش به دلیل استفاده از پروتیین های حیوانی استناد می کنند . اما نظریه غالب بر استفاده مخلوط مناسب گیاهی – حیوانی است .

   هادی: ممنون از نظر تشریحی شما. باید بگویم هنوز آن‌قدر بر قضیه تسلط پیدا نکرده‌ام تا بتوانم جواب قاطعی به اشکال‌هایی که ذکر کرده‌اید، بدهم. به نظرم از چیزهایی که نام‌برده‌اید، حکایت ب۱۲ مفصل‌تر است. برای توضیح نسبتا کارشناسانه می‌توانید به این نشانی‌ها مراجعه فرمایید: ۱، ۲، ۳، ۴ و ۵.

   پاسخ دادن
3. جواد می‌گه:

   بهمن ۱۷, ۱۳۸۷ در t ۱۵:۳۴

   بیا این‌جا (هند) غذای گیاهی بهت بدم روحت شاد بشه! خوشمزه و ارزان.

   هادی: ممنون، و گاهی هم خیلی چرب!

   پاسخ دادن
4. شهاب می‌گه:

   بهمن ۱۷, ۱۳۸۷ در t ۱۵:۳۶

   سلام!
   اول این که امیدوارم در این راه که در پیش گرفته‌ای، موفقیت و استمرار داشته باشی. به هر حال، چنین روی‌کردی که اندیشیده برگزیده‌ای آن را، شایسته است که نتیجه‌ی خوبی و کاملی در پی داشته باشد.
   در مجموع، با این که در خود آماده‌گی این روی‌کرد زیستی را نمی‌بینم و حتا دلیل ذهنی هم برای این کار ندارم، آرزوی سلامتی می‌کنم در این مسیر برای‌ات
   .
   .
   .
   راستی، حیف این یادداشت‌های ذائقه‌ی فرهیخته نیست که مباحث‌اش بدون دنباله بمانند؟ اگر تو نبودی، من به شخصه هیچ وقت ذهن‌ام به سمت آشنایی با هستون بلومنتال نمی‌رفت.
   به‌رغم احترام به تصمیم‌ات و سرشماری این روزهایی که می‌روند، حتما به من هم اجازه می‌دهی که هی یادآور شوم نوشته‌های مؤثر و نگاه برگزیده‌ات را، نه؟

   پاسخ دادن
5. امیر می‌گه:

   بهمن ۱۷, ۱۳۸۷ در t ۱۷:۱۵

   پس اگر مطلب را دقیق بررسی کرده باشی خطرات کمبود ب۱۲ را که فقط در گوشت و تخم مرغ وجود دارد متوجه شده ای .و می دانی که اثرات عصبی آن هم پنهان و هم طولانی مدت است و در گیاه خواران شیوع وسیعی دارد .Total vegetarians often have low serum B12 levels and may manifest neuropsychiatric disorders. While oral B12 supplements can restore serum levels of B12 and eliminate macrocytic anemia, the neurological disorders may persist even months after treatment. In some cases the damage done to the nervous system is not reversible. در ضمن هیچ جای گزین گیاهی برای آن وجود ندارد. همانطور که این ماخذ نشان می دهد عوارض عصبی آن گاه غیر قابل برگشت است.به نظر من سلامت با گیاه خواری کامل به خطر می افتد.

   هادی: من ماخذ مخالف و موافق را در کنار هم نقل کرده بودم. نظری به این انداختن هم خالی از فایده نیست:

   So how could anyone develop pernicious anemia when B12 intake requirements are so low, and when the liver stores so much that it takes years for a deficiency to develop? The reason touted for the B12 myth is that B12 is found primarily in animal foods. Very few plant foods provide good sources of B12, they say. In a way that’s true, but only because the source of B12 is not plants OR animals; neither manufacture their own B12. In the B12 reality, Bacteria are the B12 producers on which both plants and animals rely. And in humans, that bacteria doesn’t necessarily come from plants — the mouth, upper intestine, and lower intestine all contain bacteria that produce B12. However, it’s unknown if enough B12 to meet the daily requirement comes from internal sources of B12. More likely, they produce some, and the rest comes in with food and water consumed.

   All of the Vitamin B12 in the world ultimately comes from bacteria. Neither plants nor animals can synthesize it. But plants can be contaminated with B12 when they come in contact with soil bacteria that produce it. Animal foods are rich in B12 only because animals eat foods that are contaminated with it or because bacteria living in an animal’s intestines make it.
   – From The Vegetarian Way: Total Health for You and Your Family (1996), Virginia Messina, MPH, RD, & Mark Messina, PhD p. 102

   پاسخ دادن
6. جلال می‌گه:

   بهمن ۱۸, ۱۳۸۷ در t ۰۰:۵۶

   ان طور که فرهاد جعفری نوشته ، از تصمیمت برای پایین کشیدن کرکره وبلاگت صرف نظر کرده ایی . خبر خوبی بود.

   هادی: با تشکر از حسن نظرتان، هنوز در تصمیمی که اعلام شد، تجدیدنظر نکرده‌ام.

   پاسخ دادن
7. علی بیات می‌گه:

   بهمن ۲۸, ۱۳۸۷ در t ۰۳:۵۸

   سلام
   قبل از هر چیز میخوام صادقانه بگم که گیاهخواری انتخاب من با یک فکر باز و آگاه نبوده.
   من چند ماهی هست که بخاطر یک خواب که دیدم دیگه نمیتونم هیچ نوع گوشتی را مصرف کنم ، یعنی احساس خیلی بد و انزجار بهم دست میده ، اوایل فکر می کردم که موقتیه اما هر روز بدتر شده ، البته لبنیات و تخم مرغ رو مصرف می کنم ، اما بشدت ضعیف شدم ، چون فرصت کافی و حوصله برای آشپزی جداگانه ندارم (چون در غذاهای خانگی عمدتا از گوشت استفاده میشه)، بیشتر مشکل دید دارم ، دارم سعی میکنم که یک برنامه غذایی مرتب و درست فاقد گوشت را برای خودم بچینم .
   لطفا اگر کسی برنامه ای کارشناسی شده یا راهنمایی مناسبی داره به من هم ارائه کنه…ممنون میشم.
   اما حالا که فکر میکنم میبینم که ما آدما خیلی خودخواه هستیم ، حتی اگر راستش رو بخواهید مصرف لبنیات و تخم مرغ و … هم اگر موجب آسیب و درد و رنج موجودی بشه که احساس داره …خودمون رو یک لحظه بگذاریم بجای اون موجود…
   کاش در این دنیای بی رحم که یکی غذای دیگریست هرگز پا نمیگذاشتم.
   من که به وجود عدالت در این دنیا شدیدا شک دارم.
   تنازع …

   عاشقی نکرده ایم ،
   من به چشم گاو
   سبزه ام
   گاو
   در نگاه من
   کباب
   (شیون فومنی)

   پاسخ دادن
8. negar می‌گه:

   تیر ۳۰, ۱۳۸۸ در t ۱۳:۱۲

   با توجه به اینکه اولین چیزی که تو وبلاگ شما توجه منو جلب کرد غذاهای هیجان انگیزی بود که می پختین ،برای ادای دین تصمیم گرفتم حالا که فهمیدم گیاهخوار شدین این اطلاعاتو واستون بذارم اینجا،این چیزا رو تو سوپرهای مخصوص گیاهخواران میفروشن
   ،در ضمن از یتیمچه غافل نشین
   مامسان: مامسان یک نوع گوشت گیاهی است که صرفا از پروتئین‌ها و چربی‌های سهل‌الهضم گیاهی تهیه شده است. نحوه استفاده از آن شبیه به گوشت است. مامسان را می‌توان روی شعله به صورت کباب یا به صورت قطعات کوچک در خورش‌ها و پلوها یا حتی به صورت چرخ‌کرده در کتلت‌ها و کباب‌ها استفاده کرد.

   سوسیس گیاهی: ترکیبی از مواد گیاهی و پنیر کورد است و طرز استفاده آن هیچ فرقی با سوسیس‌های معمولی ندارد.

   پنیر توفو: این پنیر از لوبیای سویا به دست می‌آید. از سویا، شیر سویا می‌گیرند و با اضافه کردن ماده خاصی به شیر، پنیر توفو به دست می‌آید.

   پنیر کورد: یک پنیر خانگی است که از شیر تازه تهیه می‌شود. از پنیر کورد به صورت تازه (یعنی وقتی که لخته‌های پنیر از آب جدا می‌شوند) می‌توان در سوپ‌ها استفاده کرد. سفت شده آن را در تهیه شیرینی‌ها به کار می‌برند. قطعات بریده شده مکعبی آن را هم در روغن سرخ می‌کنند و در خورش‌ها و پلوهای مختلف استفاده می‌کنند.

   سویا: لوبیای سویا معمول‌ترین پروتئین گیاهی است. سویاهایی که معمولا در ایران به صورت بسته‌بندی شده به فروش می‌رسند، ارزش غذایی چندانی ندارند چرا که این سویاها، روغن و مواد اصلی‌شان تقریبا به صورت کامل گرفته شده و تنها تفاله و کنجاله آنها باقی مانده است. از سویا به جای گوشت چرخ‌کرده در ماکارونی و کتلت‌ها و کباب‌ها استفاده می‌کنند.

   هادی: ممنون از اطلاعات. امیدوارم مورد استفادهء اهلش قرار گیرد.

   پاسخ دادن