۱

در چند ماه اخیر ایمیل‌های حاوی خبرهای راست و دروغ زیاد شده است و ظاهرا برای خیلی افراد ارسال می‌شود. این روزها در دو تا از این قماش نامه‌ها چیزی دیدم که نظرم را جلب کرد: پس از کشتار تعدادی از فرماندهان سپاه پاسداران و چهره‌های محلی، بانیان این خبرنامه‌ها متن‌هایی منتشر کرده بودند که انگار این اتفاق ناگوار در آن‌ها مایهء شادی – یا حداقل رضایت – تلقی شده بود. در یکی از آن‌ها آمده «اکنون در آتشی که خود برافروخته‌اید بسوزید. تازه این اولش بود» و دیگری خبر داده «مشتی فاسد خون‌ریز که بنا برگزارش‌های رسیده مشغول مذاکره و چانه‌زنی برسر تقسیم منافع توزیع موادمخدر با سران محلی بودند»، مجازات شدند. پراکندن نفرت، روآوردن به تهمت، ابراز رضایت از کشتار، تشویق و ترویج انتقام‌جویی از اولین چیزهایی که در این نوشته‌ها به چشم می‌خورد. از سوی دیگر، بعضی از صاحبان چنین اندیشه و منشی هنگامی که یک فرد به جرم قتلی که در سن نوجوانی کرده، اعدام می‌شود به پدر و مادر مقتول که حاضر به رضایت‌دادن نشده‌اند لقب سفاک و ددمنش می‌دهند.

ظاهرا قتل و کشتار خوب است اگر شامل حال مخالفان و دشمنان ما باشد، ایثار و گذشت هم فقط باید شامل کسانی باشد که ما می‌گوییم.

۲

دکتر عبدالرحیم قنوات، مدرس تاریخ، در نوشته‌ای شرح داده که یکی از کشته‌شده‌های کشتار فوق الذکر را به جا آورده و از خاطراتی که با وی دارد، یاد کرده است. ایشان در پایان مطلب نوشته‌اند:

من اصلا نمی دانم در طی این سال های طولانی که همه ما کم و بیش عوض شدیم و آدم هایی دیگر شدیم، او چه تغییری کرد؟ نمی دانم چه دیدگاهی داشت؟ چگونه می اندیشید؟ چگونه تحلیل می کرد؟ اصلا اگر این روزها ما همدیگر را می دیدیدم، اشتراکاتمان بیشتر بود یا اختلافاتمان؟ به این چیزها هم اصلا کاری ندارم، ولی این مطلب را نوشتم تا ادای احترام کنم به جوان رشیدی که ۲۴ سال پیش برای دفاع از خاک و عقیده خود، از خراسان به خوزستان آمده بود و من هم روزهایی را در کنار او به سر بردم و از نزدیک تلاش خستگی ناپذیر او را مشاهده کردم. او که وقت گرم شدن تنور جنگ، بر آشفته می شد و می خروشید. ولی اوضاع که آرام می شد، آرام سخن می گفت، آرام می نگریست و آرام لبخند می زد.

می‌دانید؟ تصور می‌کنم که در اتفاقات چند ماههء اخیر کشور تقابل این دو دیدگاه مشخص است. برایم مهم نیست که نماد و رنگ انتخابی افراد چیست، یا در ظاهر و لسان مدعی چه هستند، توجه می‌کنم که به کدام یکی از این دو دستهء فکری تعلق دارند و از حریم‌هایم مراقبت می‌کنم.